انواع پارچه نسوز

پارچه نسوز چیست؟

پارچه نسوز یا پارچه ضد حریق، نوعی پارچه است که در برابر حرارت و شعله مقاوم بوده و نسوز است. این پارچه‌ها از الیاف و مواد مختلفی مانند فایبرگلاس، آرامید، نومکس، سیلیکا و کولار ساخته می‌شود که بتواند در دماهای بسیار بالا استقامت لازم را داشته و پایدار بماند. در کاربردهای مختلفی از جمله لباس‌های محافظ آتش‌نشان، عایق‌کاری، روکش‌های صنعتی و تجهیزات ایمنی استفاده می‌شوند.

انواع پارچه های نسوز

پارچه‌های نسوز در انواع مختلفی با توجه به جنس الیاف و کاربرد آنها تولید می‌شوند. برخی از رایج‌ترین انواع پارچه نسوز عبارتند از:

• پارچه نسوز آزبستی: از الیاف آزبست بافته شده است و برای مواردی همچون حرارت‌گیری و عایق‌کاری تاسیسات ساختمانی، کارخانه‌ها، دیگ‌های بخار و صنعتی، و همچنین تهیه دستکش و البسه نسوز صنعتی مناسب است. مقاومت حرارتی آن بستگی به گرید آن دارد و از ۲۶۰ تا ۶۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.
• پارچه نسوز فایبرگلاس: از بهترین نوع الیاف فایبرگلاس بافته شده است و مقاومت حرارتی آن بین ۴۱۰ تا ۵۶۰ درجه سانتی‌گراد است.
• پارچه آرامید: پارچه آرامید از الیاف آرامید مانند نومکس و کولار ساخته شده و از مقاومت بسیار بالایی در برابر حرارت و مواد شیمیایی دارد.
• پارچه تفلونی PTFE: نوعی از پارچه‌های فایبرگلاس هستند که با باروکش تفلون PTFE مقاوم شده‌اند و قابلیت تحمل دمای ۷۳– تا ۲۸۰+ درجه سانتی‌گراد را دارا می‌باشند.
• پارچه گرافیت خالص (Expand Graphite Cloth): از الیاف مرغوب گرافیت خالص بافته شده است و در تهیه البسه ضدحریق به جای پارچه آزبست می‌توان از آن استفاده نمود.
• پارچه سیلیکا: پارچه سیلیکا از الیاف سیلیکا یا سیلیسیم دی‌اکسید ساخته شده و به دلیل مقاومت بسیار بالا در برابر حرارت و عایق حرارتی بودن، در کاربردهای high-temperature استفاده می‌شود.

این پارچه‌ها در صنایع مختلف، از جمله ساختمانی، الکترونیکی، حرارت‌گیری، و غیره، به کار می‌روند.

 مقایسه انواع پارچه نسوز

انتخاب پارچه نسوز فقط براساس بیشترین دمای قابل تحمل انجام نمی شود. جنس الیاف، نوع روکش، تماس با شعله، نیاز به انعطاف، مقاومت مکانیکی، شرایط شیمیایی و نوع کاربرد هم در انتخاب محصول مناسب تاثیر دارند.

در جدول زیر پنج گروه پرکاربرد پارچه های نسوز صنعتی با یکدیگر مقایسه شده اند:

نکته: اعداد جدول مقادیر عمومی و تقریبی هستند. حداکثر دمای کاری هر محصول باید از دیتاشیت همان گرید بررسی شود؛ نوع الیاف، روکش، چسب، سیم تقویت کننده و مدت قرارگیری در دما می توانند محدوده واقعی کارکرد را تغییر دهند.

کدام پارچه نسوز برای کاربرد شما مناسب تر است؟

برای انتخاب بین انواع پارچه نسوز، ابتدا باید مشخص شود مهم ترین نیاز تجهیز چیست.

برای عایق کاری عمومی و دمای متوسط

اگر به یک پارچه مقاوم در برابر حرارت با قیمت مناسب و استحکام مکانیکی خوب نیاز دارید، پارچه فایبرگلاس یکی از گزینه های متداول است.

این نوع پارچه برای پوشش تجهیزات، لوله ها، پرده های صنعتی و بسیاری از کاربردهای عایق کاری حرارتی قابل استفاده است.

برای دمای بسیار بالا

در کوره ها، تجهیزات حرارتی سنگین و نقاطی که دما از محدوده کاری فایبرگلاس بالاتر می رود، پارچه سرامیکی گزینه مناسب تری است.

نوع تقویت شده با سیم استیل می تواند نسبت به مدل های معمولی پایداری مکانیکی بیشتری در دمای بالا داشته باشد.

برای رطوبت، سایش و شرایط محیطی

پارچه سیلیکونی معمولاً از یک پارچه پایه فایبرگلاس با پوشش سیلیکون ساخته می شود. این پوشش علاوه بر مقاومت حرارتی، مقاومت مناسبی در برابر رطوبت، شرایط محیطی و سایش سطح ایجاد می کند.

این محصول برای ساخت کاورهای انعطاف پذیر، پرده ها، اتصالات پارچه ای و برخی عایق های صنعتی مناسب است.

برای سطح نچسب و تماس با مواد

اگر مهم ترین ویژگی موردنیاز، سطح نچسب و مقاومت در برابر بسیاری از مواد شیمیایی باشد، پارچه فایبرفلون یا پارچه فایبرگلاس روکش شده با PTFE می تواند گزینه مناسبی باشد.

این محصول در تجهیزات پرس حرارتی، تسمه های صنعتی، بسته بندی و کاربردهایی که جدا شدن آسان ماده از سطح اهمیت دارد استفاده می شود.

برای بازتاب حرارت تابشی

در نزدیکی منابعی که بخش قابل توجهی از حرارت به صورت تابشی منتقل می شود، پارچه فویل دار کاربرد بیشتری دارد.

لایه آلومینیومی سطح می تواند بخشی از حرارت تابشی را بازتاب دهد و به همین دلیل در ساخت روکش های حرارتی، محافظ تجهیزات و عایق کاری صنعتی استفاده می شود.

پارچه فایبرگلاس یا پارچه سرامیکی؟

این دو محصول برای یک شرایط کاری یکسان انتخاب نمی شوند.

پارچه فایبرگلاس برای بسیاری از کاربردهای عایق کاری صنعتی در محدوده دمای متوسط مناسب است و معمولاً از نظر اقتصادی نیز انتخاب مقرون به صرفه تری محسوب می شود.

در مقابل، پارچه سرامیکی زمانی اهمیت پیدا می کند که تجهیز در معرض دمای بسیار بالا قرار داشته باشد.

بنابراین اگر دمای کاری در محدوده قابل تحمل فایبرگلاس باشد، الزاماً استفاده از پارچه سرامیکی مزیت اقتصادی ایجاد نمی کند. اما در کوره ها و نقاط بسیار داغ، تحمل دمایی بالاتر پارچه سرامیکی عامل اصلی انتخاب است.

تفاوت پارچه سیلیکونی و فایبرفلون

هر دو محصول معمولاً دارای زیرلایه فایبرگلاس هستند، اما نوع پوشش سطحی باعث تفاوت جدی در عملکرد آنها می شود.

در پارچه سیلیکونی، پوشش سیلیکون بیشتر برای ایجاد مقاومت در برابر شرایط محیطی، رطوبت، سایش و افزایش دوام سطح استفاده می شود.

در پارچه فایبرفلون، پوشش PTFE سطحی با اصطکاک پایین و خاصیت نچسب ایجاد می کند. به همین دلیل فایبرفلون بیشتر در کاربردهایی مورد استفاده قرار می گیرد که مواد نباید به سطح پارچه بچسبند.

به صورت خلاصه:

• برای کاور و عایق انعطاف پذیر صنعتی: پارچه سیلیکونی
• برای سطح نچسب و لغزنده: پارچه فایبرفلون

انتخاب نهایی باید براساس دما و شرایط شیمیایی واقعی انجام شود.

پارچه فویل دار چه زمانی انتخاب مناسبی است؟

ویژگی اصلی پارچه فویل دار فقط تحمل دما نیست؛ بلکه وجود سطح فلزی بازتابنده است.

این محصول زمانی ارزش بیشتری دارد که تجهیز در معرض حرارت تابشی قرار گرفته باشد. فویل آلومینیومی می تواند بخشی از انرژی تابشی را بازتاب دهد و از زیرلایه پارچه ای نیز برای ایجاد استحکام و انعطاف استفاده می شود.

از پارچه های فویل دار می توان در مواردی مانند:

• روکش تجهیزات گرم
• محافظ حرارتی کابل و شیلنگ
• عایق تجهیزات صنعتی
• پوشش نزدیک منابع حرارتی
• ساخت کاورهای بازتاب دهنده حرارت

استفاده کرد.

هنگام انتخاب پارچه نسوز چه مشخصاتی را بررسی کنیم؟

قبل از خرید پارچه نسوز بهتر است مشخصات زیر تعیین شوند:

دمای کاری پیوسته: مهم ترین عدد، دمای واقعی تجهیز در شرایط عادی کار است؛ نه صرفاً بالاترین دمایی که ممکن است برای چند ثانیه ایجاد شود.

تماس مستقیم یا غیرمستقیم با شعله: پارچه ای که برای عایق یک لوله گرم استفاده می شود الزاماً برای تماس مستقیم با شعله مناسب نیست.

ضخامت و وزن پارچه: افزایش ضخامت یا وزن می تواند روی استحکام، انعطاف و عملکرد پارچه تاثیر بگذارد.

نوع روکش: روکش هایی مانند سیلیکون، PTFE و فویل آلومینیومی، خواص پارچه پایه را تغییر می دهند و باید براساس کاربرد انتخاب شوند.

شرایط مکانیکی: اگر پارچه در معرض کشش، لرزش، اصطکاک یا حرکت مداوم است، مقاومت مکانیکی و سایشی محصول اهمیت بیشتری پیدا می کند.

شرایط شیمیایی: در تماس با روغن، اسید، باز یا حلال باید مقاومت شیمیایی همان گرید بررسی شود.

عرض و متراژ: عرض رول و مقدار موردنیاز نیز باید قبل از سفارش مشخص شود تا پرت محصول و هزینه نهایی کاهش پیدا کند.

ویژگی‌های پارچه نسوز

• مقاومت در برابر حرارت: مهم‌ترین ویژگی پارچه نسوز، مقاومت در برابر حرارت بالا و عدم ذوب شدن یا مشتعله شدن در برابر شعله است.
• عایق حرارتی: پارچه‌های نسوز می‌توانند به عنوان عایق حرارتی عمل کرده و از انتقال حرارت به محیط اطراف جلوگیری کنند.
• مقاومت شیمیایی: برخی از پارچه‌های نسوز در برابر مواد شیمیایی خورنده نیز مقاوم هستند.
• استحکام و دوام: پارچه‌های نسوز به طور کلی از الیاف و مواد بسیار مقاوم ساخته می‌شوند و از استحکام و دوام بالایی برخوردار هستند.
• انعطاف‌پذیری: برخی از پارچه‌های نسوز انعطاف‌پذیر هستند و می‌توان از آنها برای ساخت انواع لباس و تجهیزات استفاده کرد.

کاربرد پارچه نسوز

پارچه نسوز در موارد مختلف بسیار مفید است. اینجا چند مثال از کاربردهای آن را می‌آورم:

صنایع ساختمانی:

• در عایق‌کاری لوله‌ها، دیگ‌ها، و تاسیسات حرارتی.
• برای پوشش دیواره‌ها و سقف‌ها به منظور جلوگیری از گسترش آتش.
• در ساخت پرده‌ها و پوشش‌های ضدآتش.

صنایع الکترونیکی:

• در تولید البسه ضدآتش برای کارگران و نیروهای امدادی.
• در ساخت قطعات الکترونیکی که در معرض حرارت قرار دارند.

صنایع حرارت‌گیری:

• در تولید کف‌پوش‌های ضدآتش.
• برای پوشش دیگ‌ها و لوله‌ها در صنایع نفت و گاز.

صنایع خودروسازی:

• در ساخت کاورها و پوشش‌های داخلی خودروها.
• برای جلوگیری از گسترش آتش در موتورها و قطعات حساس خودرو.

صنایع هواپیماسازی:

• در ساخت قطعات داخلی هواپیماها.
• برای افزایش ایمنی در مواقع آتش‌سوزی.

صنایع نظامی و فضایی:

• در تولید لباس‌های نظامی و لباس‌های ضدآتش.
• برای پوشش موشک‌ها و قطعات فضایی.

پارچه نسوز به عنوان یک ماده مقاوم در برابر حرارت و آتش، در مواردی که ایمنی و پیشگیری از آتش‌سوزی اهمیت دارد، بسیار مفید است   .

مقایسه پارچه نسوز با آزبست

پارچه نسوز آزبست یکی از کاربردی‌ترین پارچه‌های نسوز در صنایع مختلف است. این پارچه به دلیل ساختار داخلی خود، مقاومت بالایی در برابر آتش و حرارت دارد. ویژگی‌های آن عبارتند از:

مقاومت حرارتی:

- پارچه‌های آزبست معمولاً بین 450 تا 550 درجه سانتی‌گراد حرارت را تحمل می‌کنند.

- افزودن سیم‌های مفتولی می‌تواند مقاومت آن‌ها را تا چند درجه نیز افزایش دهد.

 عایق مناسب:

- برای مکان‌هایی که دارای مواد شیمیایی هستند (مانند اسیدها و مواد آلی)، پارچه آزبست عایق مناسبی است.

مقاومت مکانیکی:

- دارای مقاومت مکانیکی بالایی است.

- مقاومت سایشی و انبساطی نیز برجسته است.

تنوع مختلف:

- پارچه‌های آزبست دارای انواع مختلفی هستند و به همین دلیل کاربردهای متنوعی نیز دارند.

- اما باید توجه داشت که این مواد برای سلامتی انسان مضر هستند و به سیستم تنفسی افراد آسیب می‌رسانند.

عوامل موثر بر قیمت پارچه نسوز

قیمت پارچه نسوز بسته به نوع و مشخصات محصول متفاوت است. مهم ترین عوامل موثر بر قیمت عبارت اند از:

• جنس پارچه؛ فایبرگلاس، سرامیکی یا سایر الیاف
• نوع روکش؛ سیلیکون، PTFE یا فویل
• ضخامت و وزن پارچه
• عرض رول
• متراژ سفارش
• نوع بافت
• وجود سیم یا تقویت کننده فلزی
• یک رو یا دورو بودن پوشش
• میزان مواد پوششی
• گرید و کیفیت محصول
• شرایط تامین و مواد اولیه

بنابراین مقایسه قیمت دو پارچه صرفاً براساس نام آنها کافی نیست. برای استعلام دقیق بهتر است نوع پارچه، ضخامت، عرض، متراژ، دمای کاری و کاربرد مشخص شود.

راهنمای خرید پارچه نسوز

برای خرید پارچه نسوز ابتدا باید مشخص شود محصول در چه شرایطی استفاده خواهد شد. انتخاب یک پارچه با تحمل دمای بسیار بالا، بدون توجه به نوع روکش، انعطاف، مقاومت شیمیایی یا شرایط مکانیکی ممکن است هزینه اضافه ایجاد کند و حتی برای کاربرد موردنظر مناسب نباشد.

هنگام استعلام بهتر است این اطلاعات را اعلام کنید:

• دمای کاری
• نوع کاربرد
• تماس یا عدم تماس با شعله
• نوع سیال یا محیط
• ضخامت موردنیاز
• عرض پارچه
• متراژ
• نیاز به روکش
• یک رو یا دورو بودن روکش
• نیاز به مقاومت نچسب، رطوبتی یا شیمیایی

کارشناسان تکتاز نسوز می توانند براساس این اطلاعات، گزینه مناسب را از میان انواع پارچه فایبرگلاس، سرامیکی، سیلیکونی، فایبرفلون و فویل دار بررسی کنند.